Ev
Ben daha yokum 'Sizi kendi şehirlerime
götürmeliydim' demişti adam. 'Kendi
sokaklarıma, çıkmazlarıma, durmadan
taşındığım, hiçbirini unutmadığım evlere'.
Enis Batur/ Fugue IV
Önce tuhaf bir çukur kazarsın ve oradaki büyük boşluğa durup bakarsın.
Bir kuyu…Bir boşluk…Çekilmiş bir dişten geriye kalan koca oyuk. Lâkin, boşluk
sana bakmaz…Orada kazılan ne ilk çukurdur bu, ne de son. Boşluk orada öyle durur,
içine silme yağmur suyu dolar. Boşluk çamurla kardeş, yağmur suyunu hüüp emer,
taa diplere, yerkürenin kılcallarına taşır. Sonra yine dolar ve boşalır. İşte bu,
dibi ve kenarları taş ve topraktan, kemik ve kiremitten boş havuz, sonradan
doğacak olan evin yerleşeceği koca rahimdir. Tam da öyledir yani. Rahmin
çeperleri eski yaşanmışlıkları, hayat artıklarını kendinde saklar; sonradan
hınzırca kullanmak için saklar. Ev, bu boşluğun ortasında, hızlıca ve sancıyla
büyümeye başlar. Adı inşaattır. An be an büyümesini görürsün. Dikine, yanlara…Yanındaki
evlere yaslanır. Onlara sarılır. Adı bina olur. İnsan canlısının aksine, ev o
kocaman ıslak rahimden cansız beden olarak sessizce doğar. Cansız doğmak nedir,
diye sorarsan tam da budur işte…Sonra, evin içi insanla dolmaya başladığında
ilk sessiz soluk alıp vermeler de başlar. İnsan o ılık soluğunu eve aheste aktarır.
Ev yavaşça, telaşsız soluk almaya,
vermeye başlar. Bu soluk alıp verişleri, eğer dikkatle dinlersen, duyarsın; daha
çok da geceleri duyarsın. Ev de içindeki her şey gibi, garip eşyalar topluluğu gibi
mesela, düşünüldüğünün aksine, canlıdır artık. Bu gizli bilgi en çok evde
yaşayan yaşlı ve tuhaf insanlar ve meczuplar tarafından bilinir ama zikredilmez hiç. Gecenin bir
yarısında yattığı yerden bir hayalet gibi doğrulup bir saat ve üç beş resim
asılı duvarlarla hasbıhale girişen, ardından bir sigara tellendiren yaşlı ve
meczup insanlar topluluğu ev halkını uzunca bir süre tedirgin eder durur. Sonra
onlar da alışırlar bu tekinsiz sohbete. Resimler, saat ve belki de bir takvimle
konuşma halleri…Duvarlar kimsenin aklına gelmez. Zaten yorgun, hasbinallah’larla
yatıp uyurlar.
Yanlış anlaşılmasın, bir evi ev yapan tek şey insan değildir
ki. Evi gerçek bir ev yapan kullanılabilirliğidir. Kullanılabilirliği olmayan
ev metruktur. Metruk ev tekinsizdir. Ve asıl gerçek de şudur ki, İnsan evin gelip
geçici, tedirgin ve mutsuz olan konuğudur. Malumunuz, bu konukluk hali bazen oldukça
kısa, bazen de uzun süreli olur. İnsan ömrünü tek bir evde konuk olarak
geçirebileceği gibi bir çok eve de ziyadesiyle, konuk olabilir, ki bu ahir
ömründe daha çok rastlanan bir durumdur. Ve, fakat, ev tüm konuklarına şefkatle
kucak açmaz. Öyledir. Adam kayırır. İnsan seçer. İstemediğini tez def eder
başından. Çirkeftir de. Küfürler savurur, duyamazsınız. Bütün huzursuzlukların
kaynağı olarak evdeki başkasını gösterirsiniz, buna ölesiye inanırsınız. Bakmayın
masum ve sessiz görünüşüne evin. Arkasından ağlamaz hiçbir şeyin. Kimsenin
ardından gözyaşı döktüğü görülmemiş, işitilmemiştir. Oysa ağlama yeteneği de
vardır evin. Öyle olduğu söylenir. Ben inanırım buna…Görmüşlüğüm de vardır. İstediğini,
istediği zaman buyur eder; birlikte gül gibi geçinip giderler. Ev istemiyorsa,
orada kalamazsınız. Kalmayı bırakın, kapısına varamazsınız. Anahtar deliğine
eliniz gitmez olur. Pılınızı pırtınızı toplayıp, kaçıp kurtulmak istersiniz.
Başınızı derde sokar. Söylemedi demeyin. Belalıdır. Oysa konuklarıyla uyum
içinde olan evler pek nadirdir. Yani, diyeceğim o ki, ev kolay kolay beğenmez
konuklarını. Asıl efendi, evin ta kendisidir yani. Konuklar gelip geçici…Ev,
konuklarını kendi emelleri için bir güzel kullanır da. Bakımını yaptırtır
mesela…Boyasını, badanasını, tadilatını, ekleyip çıkartılacak şeyler mesela…Bir
veranda, bahçe, kuyu…Süslü püslü bir evse, vay haline içinde yaşayan konuğun.
Yetişemez isteklerine…Ah, tabii, bakmayın canlılığına, sonunda ev ölür de. Aynı
insan gibi… Miadını doldurunca, durup beklemez, ölür. ‘Ev öldü’ deriz. Demez
miyiz? Ben derim mesela. Başka diyen var mı ki? Ev öldü…Ölür ve orada öylece
kalır. Biri gelecek de yıkacak. Paslı demirlerini betondan söküp götürecek.
Kiremitlerini tek tek ayıklayıp at arabasına yükleyip gidecek…Ya da kendini bir
anda ateşe verir ev. Sobayı, elektrikli ocağı falan suçlarsınız. Bir tekme
savurursunuz hurda sobaya…Ocağınızı söndüren evin kendisidir oysa. Kendi
intiharıyla başkalarını da peşinden götürür. Öyledir. Hayatını böyle cayır
cayır da sonlandırabilir. Yazık, yer sarsıntılarını bir doğa olayı olarak
görenler ne kadar da yanılıyorlar…Aslında yer sarsıntılarının ne olduğunu
burada anlatmak isterdim ama buna yüreğim ve satırlarım el vermez.
Karanlık, izbe, rutubet kokulu bodrumunda, elyaf, demir,
çimento, çivi, keser, kiremit ve bilumum malzeme boca edilmiş çatı aralığında,
su ve kanalizasyon borularının paslı, ıslak ve bilumum artık, dışkı kokan dolambaçlı
yollarında hep aynı iniltiyi duyarsınız. Ev kendi kendiyle konuşur da konuşur. Ev
hiç susmaz. Arada dinlenir, sesini soluğunu yavaşlatır ama durmaz.
Bir de şu var, tüm evler dişidir. Evet, dişidir.
Rezidansından gecekondusuna, apartmanından müstakiline, tüm evler diyorum. Ve
tüm evler, sözüm meclisten dışarı, piçtir. Fakat, şunu da söyleyeyim ki,
evlerin de sınırlı bir akrabalık ilişkileri vardır kendi aralarında. Buna da
inananlardanım yani. Ölen ve paldır küldür yıkılan bir evin ölü çukurundan,
rahminden çıkma yeni yetme ev, ölü evin biricik evladıdır. Biraz değişiktir
anasından, zamanedir ama evladıdır işte.
Evler başka başka evlerin ölüsü üzerine kurulur. Yeni evler eski evlerin
tekinsiz ruhlarını az çok barındırır da içlerinde. Merdivenlerinin ahşap,
alüminyum ve akıl almaz başka malzemeden
tırabzanlarında, buram buram yalnızlık kokan, karanlık asansör boşluklarında,
önünden her araba geçtiğinde zangır zangır titreyen balkon demirlerinde,
plastik ve yapış yapış pencere pervazlarında hep bir efsunlu iz taşırlar. Bu
izler birbirlerini tanır ve gece, el ayak, eş dost çekildiğinde aynı yaşlı
insanlar gibi birbirleriyle hasbıhal etmeye başlarlar. Ben duyarım…Başka duyan
var mıdır ki?
Yorumlar
Yorum Gönder